Numeraloj

Komenti

Estas tre malmultaj ŝanĝoj en la numerala sistemo:

Numeraloj kvantaj:

nul – nul
unu – un
du – du
tri – tri
kvar – kvar
kvin – kvin
ses – ses
sep – sep
ok – ok
naŭ – novu
dek – dek
cent – cent
mil – mil
miliono – miliono

Numeraloj ordaj:

une, due, trie, kvare, kvine, sese, sepe, oke, novue, deke, cente, mile, milione

Multobligo:

unoble, duoble, trioble, kvaroble, kvinoble k.t.p.

Frakcioj:

duono, triono, kvarono k.t.p.

Atenton: sufikso “-op” estas nuligita, anstataŭ ĝi oni devas paroli:

unpersone, dupersone k.t.p.

 
 

Esten tre malmulte aliigi in numerale sistemo:

Numerali kvante:

nul – nul
unu – un
du – du
tri – tri
kvar – kvar
kvin – kvin
ses – ses
sep – sep
ok – ok
naŭ – novu
dek – dek
cent – cent
mil – mil
miliono – miliono

Numerali orde:

une, due, trie, kvare, kvine, sese, sepe, oke, novue, deke, cente, mile, milione

Multobligo:

unoble, duoble, trioble, kvaroble, kvinoble e.s.p.

Frakzii:

duono, triono, kvarono e.s.p.

Atento: sufikso “-op” esten nuligate, inloku lu on deven parola:

unpersone, dupersone e.s.p.

GEORGO DANDIN (parto 8)

Komenti

S-ino DE SOTENVILLE. – Haltan; gardan vu de id, kvo vu parolen.
Mie filino devenen de gento, kvu esten tro plene de virto, por fara
alikvam alikve afero, de kvu honestito povun esta defektate;
e koncerne domo de la Prudoterie, on gratie al Deo de tricent anui
ibu ne vidin virino, kvu donun kauso, ke on parolan de elu.
S-ro DE SOTENVILLE. – Al diablo! In domo de Sotenville on
nunkvam vidin koketulino; e castito ce virini ibu esten ne
malplu herede, kvam kuragito ce viri.
S-ino DE SOTENVILLE. – Nos havin alikve Jakelino de la Prudoterie,
kvu ne volin esta amdarentino de gato e regne konsilisto, regento
de nose provinzo.
S-ro DE SOTENVILLE. – Eksistin alikve Maturino de Sotenville, kvu
rifusin akcepta dudek mil taleri de rekse favorato, kvu volin solu
hava privilegio libere parola kum elu.
GEORGO DANDIN. – Nu, vue filino ne esten sik obstine, e elu
fariskin malplu sovage de tempo, kvandu elu esten ce mi.
S-ro DE SOTENVILLE. – Parolan plu klare, mie bofilo. Nos ne esten
tale homi, kvu protektun elu in malbone fari, e nos une,
elue patrino e mi, esten prete dara al vu justito de id.
S-ino DE SOTENVILLE. – Nos komprenden nule skerzi in aferi,
kvu koncernen honoro, e nos edukin elu in maksu grande
severito.
GEORGO DANDIN. – Omno, kvo mi poven dira al vu, esten, ke trovisken
ic alikve kortegulo, kvu vu vidin, kvu montren al elu amo, kvu elu
askultin tre homame.
S-ino DE SOTENVILLE. – Grande Deo! Mi sufokun elu per mie
propre mani, se montriskun, ke elu dekliniskin de honestito de
sue patrino.
S-ro DE SOTENVILLE. – Al diablo! Mi trapikun per mie spado elu
e elue amento, se elu pekun kontru sue honoro.
GEORGO DANDIN. – Mi rakontin al vos fakto, por presenta
al vos mie plendi; e mi postulen de vos kontentigo de is
afero.

GEORGO DANDIN (parto 7)

Komenti

GEORGO DANDIN. – Mi poven fariska furiose! Kom! Mie sposino ne
esten mie sposino?
S-ino DE SOTENVILLE. – Si, nose bofilo. elu esten vue sposino; sed vu
ne deven permesa al vu noma elu sik; vu povun fara ho, se vu estun
sposigate kum persono de vue klaso.
GEORGO DANDIN, al su ipsu. – A, Georgo Dandin, ubu vu insovigin!
(Laute.) He, mi vu peten, lasan por momento flanke vue
gentilomito e permesan, ke mi parolan al vu, kom mi poven. (Al su
ipsu). Diablo prendan omne hik malbenedikate ceremonii! (Al
S-ro De Sotenville.) – Mi diren donku al vu, ke mi esten malkontente de
mie sposisko.
S-ro DE SOTENVILLE. – E kauso, mie bofilo?
S-ino DE SOTENVILLE. – Kvo! Parola talemaniere de afero, el kvu vu
eltirin tale grande profiti!
GEORGO DANDIN. – E kvale profiti, sinjorino, se sinjorino
absolute vulen inmiksa su? Historio estin ne malbone por vu, nam sine
mi vue aferi – vulan pardona mi – estin tre kaduke, e mie mono
servin por stopa tre rimarkeble trui; sed mi. kvo mi profitin,
mi peten vu? solu plulongigo de mie nomo, nam inloku “Georgo
Dandin” mi ricevin de vu titlo “sinjoro De La Dandinière”.
S-ro DE SOTENVILLE. – Num vu kalkulen kom nulo, mie bofilo,
honoro, ke vu parentiskin kum domo de Sotenville?
S-ino DE SOTENVILLE. – E kum domo de la Prudoterie, el kvu
mi haven honoro devena; domo, in kvu anku virine linio
gentilomigen, e kvu, gratie al is bele privilegio, faron vue infanti
gentilomi?
GEORGO DANDIN. – Si, tre bone, mie infanti eston gentilomi, sed
mi eston trompate koko, se on ne faron ordo.
S-ro DE SOTENVILLE. – Kvo vu vulen dira, mie bofilo?
GEORGO DANDIN. – Mi vulen dira, ke vue filino ne konduiten sik,
kom sposino deven konduita, e ke elu faren aferi, kvu esten
kontrue al honoro.

Nove aldari in retejo

Komenti

Lastatempe mi ne ofte faris novajn enskribojn en la blogo kaj retejo de Esperanto 1894. Hodiaŭ mi havas iom pli multe da tempo, do mi aldonis literojn f, g kaj ĝ al la vortaro. Mi certe prezentos ĉiujn literojn de la alfabeto, por ke ŝatantoj de reformita Esperanto povu koni la tutan vortaron kaj mem skribi tekstojn, se iu volus tiel. Baldaŭ ankaŭ sekvanta parto de Georgo Dandin en ĉi tiu blogo.

Ultimetempe mi ne frekvente farin nove inskribi in blogo e retejo de Esperanto 1894. Hodiu mi haven alikvantu plu multe tempo, donku mi aldarin literi f, g e ĝ al vokablaro. Mi certe presenton omne literi de alfabeto, por ke altetenenti de reformate Esperanto povan kognosta tute vokablaro e ipsu skriba teksti, se alikve homo volun sik. Prestu anku sekvente parto de Georgo Dandin in hik blogo.

GEORGO DANDIN (parto 6)

Komenti

SZENO KVARE

 S-ro DE SOTENVILLE, S-ino DE SOTENVILLE, GEORGO DANDIN.

 S-ro DE SOTENVILLE. – Kvo esten, mie bofilo? Semblen al mi, ke vu
esten tre ekscitate.
GEORGO DANDIN. – E mi haven kauso por id, e…
S-rino DE SOTENVILLE. – Mie Deo! Kom malmulte gentilito vu
haven, ke vu ne saluten homi, kvandu vu aliren al ilu!
GEORGO DANDIN. – Kredan al mi, mie bopatrino, mi haven alie
aferi in kapo; e…
S-ino DE SOTENVILLE. – Denove! Num esten eble, nose bofilo, ke vu
sik malmulte kognosten monde postuli, e on ne poven aprendiga
al vu maniero, in kvu on deven viva inter personi de bone deveno?
GEORGO DANDIN. – Por kvo?
S-ino DE SOTENVILLE. – Num vu nunkvam in relato al mi abmeton
familiarito de is vokablo “bopatrino”? e num vu ne povun
alkutimiska dira al mi “sinjorino”?
GEORGO DANDIN. – Al omne patroni! Se vu nomen mi vue bofilo,
semblen al mi, ke mi poven noma vu mie bopatrino!
S-ino DE SOTENVILLE. – On forte povun dira alikvo kontru id,
e aferi ne esten egale. Szian donku, mi peten, ke ne por vu ho esten
konvene usa is vokablo kum persono de mie situazio; ke. kvankam vu
mem esten nose bofilo, esten grande diferenzo inter vu e nos, e vu
deven kognosta vu ipsu.
S-ro DE SOTENVILLE. – Sufice de id, mie amate; nos lasan ho.
S-ino DE SOTENVILLE. – Mie Deo! sinjoro de Sotenville, vu haven
alikve aparte malseverito, e vu ne szien deviga homi dara
al vu id, kvo al vu decen.
S-ro DE SOTENVILLE. – Al diablo! Pardonan, de id on ne poven
fara al mi lezioni, e in duro de mie vivo mi per dudek
brave agi montrin, ke mi ne esten homo, kvu lasun dekada mem un
dito de mie pretendi; sed nunk suficen, ke nos darin al lu negrande
averto. Nunk nos alikvantu entendan, mie bofilo, kvo vu haven in vue
kapo.
GEORGO DANDIN. – Nam mi deven parola kategorie, mi diron al vu,
sinjoro de Sotenville, ke mi haven kauso…
S-ro DE SOTENVILLE. – Kviete, mie bofilo! Szian, ke ne esten
respekte parola al homi per ilue nomo, e ke al is, kvu staren
plu alte kvam nos, on deven dira simple “sinjoro”.
GEORGO DANDIN. – Nu, bone, simple sinjoro, e ne plu sinjoro
de Sotenville, mi deven dira al vu, ke mie sposino…
S-ro DE SOTENVILLE. – Haltan; szian anku, ke vu ne deven dira “mie
sposino”, kvandu vu parolen de nose filino.

GEORGO DANDIN (parto 5)

Komenti

SZENO TRIE

GEORGO DANDIN, sole.

Nu, Georgo Dandin, vu viden, en kvale maniero vue sposino kum vu
agen! Ekcu kvo venen, se on vulin sposiska kum fralino! On
cirkubaten vu de omne flanki, e vu mem ne poven venga, e gentilomito
ligen al vu mani. Egalito de stati lasen almenu al honoro
de sposo liberito montra sue senti; e se ho estun
kampulino, vu estun nunk tute libere fara al vu justito per bone
porzio de bastonbati. Sed vu vulin gusta gentilomito. e tediin
vu esta mastro in vue domo. A, mi furiosen el mie tute koro, e
volonte donun al mi bukofrapi. Kvo! sinepudore askulta amoesprimo
de sinjorineto e al id promesa ankoru interkomunikisko!
Diablo prendan lu! Talespeze okasio mi ne vulen preterlasa.
Kom mi nunk staren, mi deven statim ira plenda al patro
e al patrino e fara ilu atestenti de cagreni e malhonoro,
kvu ilue filino al mi kausen. Sed ekcu ilu ambi venen,
tre eksaktetempe.